حاضرگی شرایط یقین قیلگن منطقوی کوچلر: تورکیه و ایران

سیاسی تحلیل

حاضرگی شرایط یقین قیلگن منطقوی کوچلر: تورکیه و ایران

حاضرگی شرایط یقین قیلگن منطقوی کوچلر: تورکیه و ایران

عراق و سوریه ده یوز بیرگن ینگی حادثه لر اورته شرق نینگ ایککی منطقوی کوچینی بیر – بیریگه یقین قیلیب بارماقده.  بیز هم بو پروگرامده تورکیه و ایران آره سیده گی مناسبتنی تیکیشیریب چیقه میز.

منه ایندی شو توغریده آتاترک عالی بیلیم یورتی خلق ارا علاقه لر بولیمی اسیستانت لریدن دوکتور جمیل دوغاچ ایپک نینگ یازووینی تقدیم ایته میز.

 ایران و تورکیه تقریباً 4 عصردن بیری اوزگرمه گن 560 کیلومترلیک چیگره داش منطقوی ایککی کوچ دیر. تورکیه نینگ ایرانده تهران بویوک ایلچی لیگی نینگ عین دمده تبریز، اورمیه و مشهدده قونسلگرلیکلری بار. ایران نینگ ایسه انقره ده بویوک ایلچی لیگی عین دمده استانبول، ایرزوروم و ترابزونده قونسلگرلیکلری بار. تورکیه ایران بیلن مناسبتینی ایچکی ایشلریگه اره لشمس لیک، ایککی تامانلمه حرمت و یخشی قوشنولیک اساسلری توغریسیده توسعه بیریشنی اماج قرار بیرگن. اینیقسه سونگی جریانده ایککی تامانلمه آلیب باریلگن یوکسک سویه لی سفرلر بیلن سیاسی اوچره شوولر بیلن تورلی ساحه ده و منطقوی موضوعلرده آلیب باریلشی اوچون حرکت قیلینماقده.

قیسقه مدت آلدین شمالی عراقده آلیب باریلگن مستقل لیک رفراندوم یراتگن نتیجه لردن بیرته سی، ایککی اولکه نی بیر – بیری گه یقینلشتیریشی بولدی. بو یقینلشتریشنی اورته شرقده ینگی بیر اتفاق نینگ ایجاد ایتیلیشی توغریسیده فکر بیلدیرووچیلر هم موجود. شو حاضر بو یقینلشتیروونی اتفاق اوله راق ایتیش اوچون وقتی ایمس. لیکن ایککی اولکه آره سیده گی یقینلش اتفاق تامان قره ب باریشی کوتیلمه گن حادثه ایمس.

اوزاق مدتدن بیری تورکیه و ایران، جنوب – شرق آسیا جغرافیه سیده، قافقازیا، اورته آسیا، اورته شرق گچه بولگن کینگ ساحه ده رقابت قیلماقده.  رقابت هیچ بیر وقت توخته مه دی. لیکن ایککی دولت نینگ سعد آباد و بغداد شرطنامه سی کبی خوفسیزلیک اولویتی بولگن حرکتلرده RCD, D-8, ECO کبی اقتصادی و تجارت مرکزی گروهلر بوییچه همکارلیک ایچیده ایکنلیکلرینی هم بیله میز.

تورکیه جمهوریتی جمهور رئیسی رجب طیب ایردوغان قیسقه مدت آلدین اویوشتیرگن ایران سفری بو معناده اورته شرق نینگ توجه سینی تورک – ایران مناسبتی گه جلب قیلدی. ایردوغان نینگ سفریدن آلدین تورکیه قوراللی کوچلر قومندانی خلوصی آقرنینگ سفری و اگست ایی جریانیده ایران قوراللی کوچلر قومندانی محمد باقری نینگ تورکیه سفری بیلن سونگی پیتلرده ایککی اولکه مناسبتیده خوفسیزلیک مسئله سی نینگ اولیت گه ایکنینی ایتیش ممکن.

بوگون عراق و سوریه نینگ پارچه لنیشی کبی جریانانقره و تهراننی بیر – بیریگه یقین قیلیب بارماقده. شمالی عراقده آلیب باریلگن غیر مشروع رفراندوم نینگ آرتیدن بولگن مشترک یانداشوو بو یقینلاشوونی یوکسک سویه گه آلیب باریشی بیلن علاقه لی تبصره لر موجود. بو معناده جمهور رئیس رجب طیب ایردوغان نینگ 4 – یوکسک سویه لی تجارت شوراسی اوچون تهران سفری مهم دیب حسابلنه دی. ایردوغان نینگ بو سفریده توریزم دن بانکدارلیک که گمرکلر و گازلرگچه اقتصادی همکارلیک توغریسیده انچه کیلیشوو عملگه آشیریلدی. عین دمده 30 ملیارد دالرلیک تجارت حجمی و ملی پوللردن استفاده قیلینیشی موضوعلری اولویت گه قرار تاپدی. باشقه تاماندن شمالی عراق منطقوی باشقرووی نینگ رفراندوم قراری گه قره ته قنداغ بیر سیاست آلیب باریلیشی و سوریه ده گی توقنه شووسیز منطقه لری نینگ باشقریشی مذاکره لرنینگ دایره سینی تعیین ایتدی. بو ایککی اولکه نینگ مدافعه و استخبارات ساحه لریده یقین همکارلیک ایچیده بولیش لرینی کورسته دی.

انقره و تهران، بغدادنینگ اربل اوچون آلماقچی بولگت چاره – تدبیرلرگه همکارلیک قیلیب، بارازنی قول اورگن ینگلیشدن قیترماقچی. ایردوغان نینگ تهرانده ایران رهبری بیلن اوچره شوویده بیرگن و فکر و آلگن قرارلری بونی کورسته دی. مثال اوچون ایردغان نینگ بارزانی قیلگن حمله نینگ ارقه سیگه اسرائیل و امریکا قوشمه ایالتلری نینگ بولگنی بیلن علاقه لی ایران لیک رهبرلر بیلن مشترک فکرده بولگنی دقت گه سزاوار. تهران اوچره شوولریده آلینگن مهم بیر قرار ایسه بارزانی باشقروویگه قرشی چیکلاولرنینگ آغیرلشتیریلیشی دیر. بو ینگی قتیق تحریم لرنینگ نیمه بولرلیگی نا معلوم. اینیقسه تورکیه بو توغریده احتیاط کار بولدی و بو یانداشووینی دوام ایتیشی کوتیلماقده.

بیر قطار غربی اولکه لرنینگ اورته شرق سیاستلری نینگ بیر واسطه اوله راق حمایه قیلگن PKK/PYD  کبی ترور تشکیلاتلری عراق و سوریه ده تورلی منفعتلر قولگه کیریتدی. بو منفعتلر تورکیه و ایراننی بو اولکه لر آرقه لی دوچ کیلگن فکر ضدلیگی گه اهمیت بیرمه ی مدافعه ساحه سیده همکارلیک قیلیشلریگه مجبور قیلماقده. بو نقطه ده منطقه ده تورکیه نینگ حیاتی منفعتلریگه اهمیت بیرمه گن، تورکیه نینگ غربی متفق لری نینگ انقره نی مسکو و تهران بیلن بیرگه لیکده ایش آلیب باریشگه سوق ایتگن لیکلرینی ایندی کوریشلری کیره ک. چونکه یوز بیرگنلر تورکیه اوچون حیاتی مسئله دیر. بونی تورکیه نینگ غربی متفقلری مهم درجه ده متفق لیک نینگ مسؤلیتینی ادا قیلیش لری کیره ک. عکس حالده تورکیه نینگ ایران و روسیه بیلن یقین بولیب باریشی حتمی بیر حادثه دیر.

تورکیه و ایران شو وقت منطقه ده اوزلریگه قره ته تهدیدلرنی کوریب تورگن. بناً آره لریده گی یقین لشوو دوام ایته دی. بو یقین لشوونی ایککی اولکه نینگ مشترک ئقیغولرینی کوپه یتیره دی. ایککی اولکه نینگ سوریه و عراق توغریسیده بیرگن اوستین لیک مجادله لری ایککی تامان نینگ هم تمامیت ارضینی تهدید ایتگن پی کاکانینگ کوچ قازانیشی بیلن بولدی. بلکه بو سبب بیلن همکارلیک ایچیده کیریشلری مجبوری بیر حالگه کیلدی. انه ایندی انقره و تهران نینگ بیر – بیریگه قره ته تاریخی رقابت لرینی بیر تامانگه قوییب، بو بار محکم بیر اتفاققه قره ب باریشلری بوله دی می؟ بونی کیلگوسی جریانده منطقه ده گی وضعیت کورسته دی.    

  

 



علاقه لی ینگی لیکلر