ՊՅԴ-ՅՊԳ-Ի ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ԽԱԽՏՈՒՄՆԵՐԸ

ՊԿԿ-ՔՋՔ հիմնումից մինջ այսօր, արեւելյան եւ հարավ-արեւելյան անատոլիա տարածքներում բնակվող քաղաքացիներին ճնշում...

ՊՅԴ-ՅՊԳ-Ի ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ԽԱԽՏՈՒՄՆԵՐԸ

ՊՅԴ-ՅՊԳ-Ի ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ԽԱԽՏՈՒՄՆԵՐԸ

ՊԿԿ-ՔՋՔ հիմնումից մինջ այսօր, արեւելյան եւ հարավ-արեւելյան անատոլիա տարածքներում բնակվող քաղաքացիներին ճնշում եւ ուժգնություն (գյուղերի ներխուժում, սպանություններ, հարկադիր գաղթի ենթարկել, առգրավել, վախեցնել եւ այլն) կիրառումների միջոցով խմբավորմանը օգնության հարկադրման ռազմավարություն են դիտարկում: Խմբավորման Սիրիայում ճյուղ ՊՅԴ-ՅՊԳ-ն էլ նույն ռազմավարությունը դիտարկում է Սիրիայում բնակվող ժողովուրդներին:

ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկչական խմբավորումը տարածքում միակ իշխող ուժ լինելու նպատակով տարածքում բնակվող՝ քուրդ, արաբ, թուրքմեն, եզդիների նման այլ էթնիկական պատկանելության անձանց վերացնելու նման մեծ մարդկային հանցանքներ է կատարում: Հիշյալ խախտումները, մարդու իրավունքների միջազգային կազմակերպությունների կողմից զեկուցվել են: Տարածքում ՊՅԴ-ՅՊԳ խմբավորման ուժգնության պատճառով մի շարք տեղական ժողովուրդներ հարկադիր լքել են իրենց բնակվայրեր եւ փախածներն իրենց ապաստան են գտել Թուրքիայում: ՊՅԴ-ՅՊԳ-ի իրականացրած մարդու իրավունքների խախտւոմներին թեեւ, այսպես կոչված ԴԵԱՇ-ի դեմ պայքարում միակ խումբ լինելու քարոզչությամբ, խմբավորմանը արտաքին աջակցություն է կայացել եւ հիշյալ խախտումներն անտեսվել: ԴԵԱՇ-ի դեմ պայքարի անվան մեջ ձեռքբերված զենք եւ զինամթերքների մեծ մասը տարածքում քրդեր, արաբներ, թուրքմենների նման ժողովուրդներին ճնշելու համար են օգտագործվել:

Օրինակ Սիրիայում մարդու իրավունքների խմբավորման կողմից հունվար 2016-ին թողարկված զեկույցում ասվում է, որ ՊՅԴ-ՅՊԳ-ն, հսկած տարածքներում էթնիկական վերացումներից քմահաճույքներից ելնելով կանալավորումներ, հարկադիր զենքի տակ առնելու նման մի շարք մարդու իրավունքների խախտումներ է իրականացրել: Մինջ զեկուցագրի թողակված տարեթիվ 51-ը երեխա, 43-ը կին եւ հալածանքի տակ 16 հոգի, ընդհանուր 407 հասարակ քաղաքացի սպանվել է ՊՅԴ-ՅՊԳ-ի կողմից:

Մարդու իրավունքների դիատարկող կամակերպությունը, հունիս 2014-ին թողարկած մեկ այլ զեկուցագրում հայտնում է, որ ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկչական խմբավորումը, իրենց որպես քաղաքական մրցակից տեսած խմբավորումներին հալածանքի է ենթարկում:

Եթե ՊՅԴ-ՅՊԳ-ի էթնիկական հալածանքներից օրինակներ բերենք, ապա հետեւալը կլինի՝

 

ԸՆԴԴԻՄԱԴԻՐՆԵՐԻՆ ՈՒՂՎԱԾ ՀԱԼԱԾԱՆՔՆԵՐ

Սիրիայում այլընտրանքային կառույցներին թույլ չտվող ահաբեկչական խմբավորում ՊՅԴ-ՅՊԳ-ն ընդդիմադիրներին ուղված սպանություններ է իրականացրել:

ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկչական խմբավորման սպանությունները 2011 թվականի հոկտեմբեր ամսին Սիրիայում ընդդիմադիր քրդերից բաղկացող Ապագայի Կուսակցության առաջնորդ Միշել Թեմոին ուղված սպանությամբ է սկսել: Վարչակարգի հետ շարժվելու մասին խոսվով ահաբեկչական խմբավորումը, սպանության կատարողն է եղել:

ՊՅԴ-ՅՊԳ-ի այս սպանությունից հետո ընդդիմադիրներին ուղված այլ հարձակումներ էլ են եղել: Ցեղախմբի առաջնորդ Աբդուլլահ Բեդրո եւ Սիրիայի քրդական ժողովրդավար միասնություն կուսակցության Հալեպի պատասխանատու Շերզադ Հաջ Ռեշիդը ահաբեկչական խմբավորման կողմից է սպանվել:

Ինչպես նաեւ, Սիրիայի Քրդիստանի ժողովրդավար կուսակցության նախագահ Սալահ Բեդրեդդինը, ահաբեկչական խմբավորման ճնշման արդյունքում Գերմանիայից փախել էր Էրբիլ:

Սիրիայում մինջ պատերազմ գործում էր 12 քրդակն խումբ, այժմ միայն ՊԿԿ-ՊՅԴ կա: Հազարավոր քրդեր հարկադիր լքել են իրենց բնակավայրերը ՊԿԿ-ՊՅԴ-ի պատճառով, Թուրքիա 350 հազար սիրիացի քուրդ է ապաստանել:

Ինչպես նաեւ Ամուդեյում 2013 թվականի հունիսի 27-ին ՊՅԴ-ՅՊԳ-ի դեմ մի խումբ, ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկիչներին ուղված ցույցի ժամանակ 8 ցուցարար էր սպանվել: Ինչպես նաեւ 50 հոգի հալածանքի ու ծեծի ենթարկվել:

 

ԿԱԼԱՆԱՎՈՐՈՒՄ ԿԱՄ ԷԼ ԲԵՐՄԱՆ ԵՆԹԱՐԿՎԱԾՆԵՐԻՆ ՈՒՂՎԱԾ ԽԱԽՏՈՒՄՆԵՐ

Ահաբեկչական խմավորման որպես ոստիկանական կազմակերպություն անվանած «Ասայիշ» կողմից կատարված խախտումները գրանցված են մի շարք զեկուցագրերում: Բերման ենթարկվածների հալածանքների մասին զեկուցվում է հատկապես HRW զեկուցագրում: Փետրվար 2014-ին Սերե Քանիեում տեղի ունեցած մեկ այլ դեպքերում 24 ամյա Ռաշվան Աթեշը սպանվել էր՝ Ասայիշ-ի անդամի կողմից:

Ըստ զեկուցագրի, 2012-2014 թվականներին տարածքում 9 անհայտ սպանություն եւ անհետ կորածների դեպքերն են գրանցվել:

ԿԱՆԱՆՑ ԵՒ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՀԱՆԴԵՊ ՈՒԺԳՆՈՒԹՅՈՒՆ

ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկչական խմբավորումները գրաված տարածքներում իշխանությունը պահպանելու, իրեն դեմ կանգնող ժողովուրդների ճնշել եւ հալածելու ու անդամ ձեռքբերելու նպատակով, կին եւ երեխաներին ուղված ուժգնության հաճախ է դիմել:

 ՊՅԴ-ՅՊԳ-ի այս կիրառումները, ՍՆՀՐ հունվար 2016-ի զեկույցում տեղ է գտել: Հիշյալ զեկույցում 2011-2016 թվականների մեջ 42 կին ՊՅԴ-ՅՊԳ-ի կողմից սպանությունը պարզվել էր: Այս կանանց մեջ, Հալեպի Սայ Ղուլ գյուղի բնակիչ Նաբիա ալ Սալահը, 2015 թվականի օգոստոսի 14-ին ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկիչների կողմից Ռաքքա-Թել Աբյադում երեք փամուշտ կրակելով սպանվել էր:

Զեկուցագրում ուշագրավ է նաեւ Թարֆա Հալիլ ալ Հասուդը 58 ամյա: Իր ամուսնուն սպանած ՊՅԴ-ՅՊԳ-ի անդամներից թաքնվել ցանկացած կինը սպանվել էր տան նկուղում: Ինչպես նաեւ 2014-2015 թվականներին Հասեք, Քամըշլը, Աֆրինի նման տարածքներում «հարկադիր ծառայություն» անվան տակ 88 կին է առգրավվել:

 ԷԹՆԻԿԱԿԱՆ ՎԵՐԱՑՈՒՄ ԵՒ ՀԱՐԿԱԴԻՐ ԳԱՂԹ

ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկիչների ազդեցիկ եղած վայրերում, շատ քանակի արաբ եւ թուրքմենների թվում բնավկում էին նաեւ ասուր, հայր եւ այլ էթնիկական խմբեր: Օկուպացրած վայրերում իշխանությունը պահպանելու նպատակով, ահաբեկչական խմբավորւմը հարկադիր գաղթի է թնարկել եւ փորձել փոփոխություններ կատարել:

 

 Մարդու իրավունքների Սիրիայի ցանցը «SNHR»-ի զեկուցագրում նշվել է, Հասեկեյում 100 ուրքմեն ընտանիքների ուժգնության եւ ճնշման ենթարկվելու մասին։ Թուրքմենները տարբեր բայրեր գաղթել, իսկ հետո տեղափոխվել են Թուրքիա։ 

«SNHR»-ի կողմից 2016թ-ի հունվար ամսում պատրաստվող զեկուցագրի համաձայն ՊՅԴ-ՅՊԳ-ն մտնելով կատարել են, բնակավայրերի կողոպուտ, քուրդ բնակչության չգտնված վայրերում էթնիկական մաքրություն, տների հրկիզում եւ մարդկանց բռնի ուժով գաղթը։ Ըստ զեկուցագրի մեծամասնությունը արաբներից բաղկացող ժողովուրդը հեռացել է բնակավայրերից եւ քանդվել է բազմաթիվ գյուղեր։ Այս ամենը հռոմեական պայմանագրի 8-րդ կետի համաձայն մարդկության դեմ պատերազմական հանցանք եւ մարդու իրավունքների խախտում է։ «SNHR»-ի կողմից պատրաստվող զեկուցագրում նշվում է, որ 9 բնակավայրեր քանդվել են, բնակիչները հեռացել, 19 գյուղ մասամբ քանդվելով աքսորվել են անցանկալի մարդիկ։ Բացի այդ ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկչական խմբավորումը գրաված գյուղերում, էթնիկական մաքրություն կատարելու նպատակով աքսորեց ոչ քուրդ բնակչության։ 49 բնակավայրերից աքսորվել է 10 հազարովոր բնակչություն։ 

ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկչական խմբավորումը 26 մայիս 2015թ-ին Հասեկեյի հարավում գտնվող 26-ից ավել գյուղերի բնակիչներին հեռանալու համար տրամադրել է 24 ժամ։ Այս գյուղերից մեկու ապրող ականատեսը զեկուցագրում նշել է, որ ՊՅԴ-ՅՊԳ-ցի ահաբեկիչներ գյուղ մտնելուց հետո արաբների դեմ հարձակողական դիրք են ընդունել եւ Քուռդիստան կոչեցյալ վայրում արտահայտել են արաբ ու թուրքմենների տեղ չլինելու մասին։ Բազմաթիվ տներ քանդվել են ահաբեկիչների կողմից։ 2015թ-ի փետրվար ամսում Հասեկեյում գտնվող 100 թուրքմեն ընտանիքներ քմահաճույքով ձերբակալվելուց, չարչարանքներով աքսորվել են իրենց բնակավայրից։ Նշյալ ընտանիքներ ապաստան են ընդունել Թուրքիան։

Համաներման միջազգային կազմակերպության «Amnesty» 2015թ-ի հոկտեմբեր ամսում հրատարակած եւ արբանյակային նկարներով ապացուցած «Գնալու այլ տեղ չունենք» (We Had Nowhere Else to Go) վերնագրով զեկուցագրում փաստվել է, ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկչական խմբավորման էթնիկական մաքրություն, աքսոր եւ կողոպուտը։   

Զեկուցագրում գտնվում է նաեւ Թել Համիսի արվարձաններում տեղ զբաղեցնող արաբական գյուղ Հուսեյնիեյում կատարվող ստուգումների արդյունքում վերապրողների հետ հարցազրույց։ Գյուղի հունիս 2014 եւ հունիս 2015թթ-ի արբանյակային նկարները համեմատելի տեսքով տեղադրվելուց, երեվում է 225 շենքերից բաղկացող գյուղի 1 տարվա ընթացքում 94 տոկոս քանդվելու իրականությունը։ Օգտագործելի է միայն 14 շենք։  

Համներման միջազգային կազմակերպության մասնագետ Լեմա Ֆակիհը ասաց․«ՊՅԴ-ՅՊԳ-ն քանդում է անմեղ քաղաքացիների տները եւ բոլորովին ոչնչացնում է գյուղերը։ Իրավասու ռազմական ոչ մեկ հիմքը ընդունելով բնակիչներին հեռացնում են վայրից եւ գործում են պատերազմական հանցանք, ընդ որում աներես կերպով ոտնահարվում է մարդու միջազգային իրավունքները»։

ԱՆՉԱՓԱՀԱՍ ԳՐՈՀԱՅԻՆՆԵՐ

ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկչական խմբավորումը Սիրիայում ահաբեկչական ակտիվություն ցուցաբերելուց, իր կազմի մեջ ընդգրկում է բազմաթիվ անչափահասներին եւ զինյալ պայքարներում նրանց տեղադրում է առաջին գիծ։

Միջազգային բազմաթիվ պայմանագրերում «1949թ-ի պատերազմի ընթացքում քաղաքացիների պաշտպանության վերաբերյալ Ժնեւյան պայմանագրեր, լրացուցրի արձանագրություններ, 1989թ-ի ՄԱԿ-ի երեխաների իրավունքների պայմանագիր եւ լրացուցիչ արձանագրություններ» խստիվ արգելվում է անչափահասների պատերազմ մասնակցությունը։ Բայց ՊՅԴ-ՅՊԳ-ի խախտած օրենքները տեղ է զբաղեցրել բազմաթիվ միջազգային անկախ հաստատություն եւ կազմակերպություններում։

ՄԱԿ-ի անկախ միջազգային Սիրիան հետազոտող հանձնաժողովի 2013թ-ի օգոստոսի 16-ին հրապարակած զեկուցագրում նշվել է, որ Աֆրին եւ Հասեկեյում ՊՅԴ-ՅՊԳ-ն իր ջոկատներում ընդգրկել է 12 տարեկան անչափահաս պատանիներին։

ՄԱԿ-ի՝ Սիրիայում անչափահաս եւ զինյալ պայքարներ վերնագրով զեկուցագրում նշվում է, որ Հասեկե շրջանում 14-17 տարեկան անչափահասներ ահաբեկչական խմբավորման կողմից առգրավելով օգտագործվում են սահմանային կետերում եւ պատերազմի ջոկատներում։      

ԱՄՆ-ի 2016թ-ի հունիս ամսում հրապարակած թրաֆիքինգի զեկուցագրում գրանցվել է, ՊՅԴ-ՅՊԳ ահաբեկչական խմբավորումը 15 տարեկանից փոքր անչափահասներին ընդգրկելով շարունակում է օգտագործել եւ կրթել ճամբարներում։ Նույն զեկուցագրում նշվել է նաեւ 2015թ-ի ապրիլ ամսում անչափահաս աղջկան առգրավել են իր ընտանիքի բողոքով հանդերձ։

Մարդու իրավունքների կազմակերպության 2014թ-ին հրատարկած «քրդական ղեկավարության տակ» - (Under Kurdish Rule) վերնագրով զեկուցագրում նշվել է, ՊՅԴ-ՅՊԳ-ՅՊԺ-ն 18 տարեկանից փոքր անչափահասներին անդամագրում է խմբավորմանը եւ ստիպվում են պայքարել պատերազմում։ Մարդու իրավունքների կազմակերպությունը ձեռք բերել է 59 երեխաներից բաղկացող ցանկ եւ նրանցից 10 անչափահասը փոքր է 15 տարեկանից։



Այս թեմայով լուրեր