شرقمیانه از دیدگاه ترکیه پنجشنبه 13 میزان 1396

مذاکرات اجلاس آستانه، موقعیت تورکیه درروند حل مساله سوریه و تشکیل منطقه عاری از درگیری

شرقمیانه از دیدگاه ترکیه پنجشنبه 13 میزان 1396

این هفته میخواهیم پیرامون موضوعاتی چون مذاکرات اجلاس آستانه، موقعیت تورکیه درروند حل مساله سوریه و تشکیل منطقه عاری از درگیری سخنانی داشته باشیم. اولین ماده آجندای مذاکرات آستانه در 15 ام سپتامبر را ادلب تشکیل داد. در آخرین مرحله اجلاسیه های آستانه که در 15 ام سپتامبر به پایان رسید، همکاری در مورد موضوع تامین مناطق عاری از درگیری کمی دیگر قاطعیت یافت. در اصل مناطق عاری از درگیری در سوریه شامل چهار منطقه میباشد. اما در مرکز این اجلاس آستانه ادلب قرار داشت. ادلب نسبت به دیگر مناطق، گروه بیشتری را در خود پناه داده و توازنات بین این گروهها بسیارحساس میباشد. ازاینروروند عاری ازدرگیری ریسک تولید درگیری جدیدی را نیز در برمیگیرد.

ترکیه، ایران و روسیه درپایان اجلاس دررابطه با مرزهای مناطق عاری ازدرگیری و اینکه چه کسانی ازاین مرزهاحراست خواهند کرد، به توافق رسیدند. براساس گزارشات مطبوعات ازهر کدام این سه کشور 500 سرباز در نقاط کنترل مورد نظرجهت تشکیل در خط عاری از درگیری مستقر شده و آتش بس را کنترل خواهند کرد.  ولی در این اقدام مبارزه به تنهایی با هیئت تحریرالشام میتواند کافی نباشد. دراصل مبارزه مستقیم با هیئت تحریرالشام در مرحله نخست پیش بینی نشده است. در حال حاضردرنظر است که هیئت تحریرالشام را محدود کرده و دردایره خارجی منطقه عاری از درگیری جای داده شود. ترکیه، ایران و روسیه در نظر دارند که در ادلب وحوالی آن جو عاری از درگیری تامین و ازآن حراست نمایند. این وضعیت از نظر ترکیه حائز ریسکهای جدی میباشد. زیرا در بخشی ازمناطقی که ترکیه جهت جلوگیری ازدرگیری بدانها سرباز اعزام خواهد کرد، هیئت تحریرالشام بسیار قوی هستند. دراصل ازمدتها قبل انتظارمیرفت که جهت تقویت موجودیت اردوی آزاد سوریه، ترکیه وارد منطقه گردد. برای همین احتمال بروزدرگیری درمرحله نخست بین اردوی آزاد سوریه و هیئت تحریرالشام و سپس بین اردوی ترکیه و هیئت تحریر الشام بعد از ورود سربازان ترک به منطقه قوی هستند. تدارکات نظامی طرفین نیز به این امرصحه میگذارد. ترکیه در مبارزه با گروههای رادیکال در ادلب، استراتژی چند مرحله ای را مورد اجرا قرار میدهد. اولین مرحله این استراتژی تضعیف هیئت تحریرالشام که با رهبری جبهه النصره تشکیل یافته است، از داخل میباشد. دراین چهارچوب درراستای جدا شدن برخی از گروهها ازهیئت تحریر الشام تلاش بخرج داده میشود. در نتیجه تلاشهای فشرده ترکیه، این تحول نیز آغاز شده است. دومین مرحله استراتژی ادلب ترکیه یکپارچگی و تقویت مخالفین میانه رو میباشد. در این چهارچوب تلاش میگردد تا گروههای پراگنده اردوی آزاد سوریه زیر سقف واحدی گردهم بیایند. بطوریکه با حمایت ترکیه، نیروهای اردوی آزاد سوریه درادلب در مقیاس وسیعی در این امر موفق شدند. تجدید بنیه مذکور بیش از تلاش مخالفین برای تقویت در مقابل رژیم، بافتی برای تشکیل تعادل درمقابل هیئت تحریر الشام خواهد بود.

اهداف اصلی روند آستانه بدین شرح می باشد:

  1.  از هم پاشیده شدن گروههای رادیکال و مسلح میانه رو سوریه از یکدیگر
  2.  از میان برداشتن رادیکالها
  3.  نخست تامین آتش بس بین رژیم و مخالفین میانه رو و سپس دستیابی به راه حل سیاسی

بزرگترین پرابلم در مرعیت یافتن این طرح، ادلب میباشد. زیرا ادلب وسیعترین جغرافیای تحت کنترل مخالفین بوده و قویترین گروه مخالفین مسلح در اینجا جبهه النصره میباشد. در مقابل این، برخی از گروهها در ادلب جزیی ازروند آستانه میباشند. ازاینرو مداخله جمعی در ادلب غیرممکن میباشد. برای همین باید قبل ازهر چیز گروههای رادیکال و میانه رو را از یکدیگر جدا کرد. اگر ترکیه اراده خود را در میان نگذارد، نفوذ و حتی کنترل در ادلب در دست قدرتهای خارج ازمنطقه و یا بازیگرانی که بتوانند تهدیدی برای ترکیه تشکیل بدهند، خواهد افتاد. برای همین جهش بازدارنده ترکیه در ادلب ضرورت اصلی بوده است. در روند بعدی ترکیه میتواند دردرگیری عمیقی در ادلب جای بگیرد. درگیریها در ادلب میتواند بدلایل جغرافیایی و فصلی بیشترازعملیات سپرفرات طول بکشد. برای همین استقرار اردوی ترک در ادلب میتواند، موجب شکل گیری جو درگیری گردد که ترکیه را نیز به بنیه خود بکشاند. عملیاتی که انتظار میرود برای ادلب مناطق عاری از درگیری تامین نماید، میتواند ترکیه را با مسئله جدیدی در ورای مرز روبر رو کند. اگر ترکیه ریسک درگیری را پذیرفته و به موفقیت نظامی دست بیابد، خواهد توانست در ادلب منطقه امنی بسان سپر فرات تامین کند. این نیز موجب تقویت بیشتر ترکیه در قضیه سوریه خواهد شد. بدین ترتیب ترکیه فرصت کاهش دادن ریسکها با مرکزیت ادلب را بدست خواهد آورد. علاوه براین ترکیه که توان خود را با همکاری با روسیه و ایران در سوریه توسعه بخشیده و مسئولیت خود را بجای می آورد، میتواند راه گرفتن برخی امتیازها در مبارزه با سازمان تروریستی پ ک ک / ی پ گ را بازنماید. از این نظر اولین احتمال، عفرین میباشد که موجودیت نظامی روسیه در آنجا مورد بحث است. بعد از ادلب، ترتیب عملیات از سوی ترکیه در عقرین که تحت کنترل پ ک ک / ی پ گ قرار دارد، سرپرایز نخواهد بود.



اخبار مربوطه