Επικαιρότητα στα Βαλκάνια (2017-20)

Οι πολιτικές κρίσεις στη Βοσνία -Ερζεγοβίνη

Επικαιρότητα στα Βαλκάνια (2017-20)

Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη σημειώνονται συχνά πολιτικές κρίσεις την τελευταία περίοδο. Η κοινοβουλευτική ομάδα των Κροατών παρουσίασε το σχέδιο νομού στη Βουλή σχετικά με την αλλαγή στον εκλογικό νομό στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και ζήτησε να ψηφιστεί επειγόντως. Μερικοί Σέρβοι βουλευτές παρείχαν υποστήριξη και το Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ την σχετική πρόταση αλλά οι Βόσνιοι βουλευτές πήραν ενεργό ρόλο για να μην ψηφιστεί το νομοσχέδιο. Οι Βόσνιοι ισχυρίστηκαν ότι το νομοσχέδιο ήταν κατά των ίδιων και κατάφεραν να φτάσει το νομοσχέδιο στο συνταγματικό δικαστήριο. Το νομοσχέδιο σχετικά με την αλλαγή στον εκλογικό νομό της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην αρχή μπορεί να θεωρηθεί κάτι απλή αλλαγή αλλά έχει πιο βαθιές πολιτικές διαστάσεις.

Η αλλαγή στον εκλογικό νόμο για αρκετές χώρες μπορεί να είναι κάτι απλή αλλαγή εντός δημοκρατικού συστήματος αλλά στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη το θέμα παίρνει διαφορετικές διαστάσεις και φτάνει μέχρι σε σημείο όπου γίνεται αναφορά σε αναζήτηση των εθνικών δικαιωμάτων και έχει σχέση με το σύνταγμα της ίδιας χώρας.

Το σύνταγμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης θεωρείται ως ένα κομμάτι της συμφωνίας Ντέιτον και τους Βοσνίους πέραν το ότι είναι Βόσνιοι πολίτες τους θεωρεί ως πολίτες οντότητας στο 4ο άρθρο του συντάγματος αναφέρεται ότι η Λαϊκή Βουλή αποτελείται από 15 μέλη από τους οποίους οι 5 είναι Βόσνιοι οι 5 από την κροατική ομοσπονδία, οι 5 είναι Σέρβοι. Λόγω αυτής της τροποποίησης οι Κροάτες οι οποίοι ζουν στη σερβική δημοκρατία και οι Βόσνιοι ή οι Σέρβοι που ζουν σε ομοσπονδία δεν μπορούν να εκλέγονται στη λαϊκή βουλή. Παρόμοιο πρόβλημα υπάρχει και στο 5ο άρθρο σχετικά με τον πρόεδρο στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη όπου αναφέρεται ότι οι πρόεδροι θα αποτελούνται από τρία άτομα από έναν Βόσνιο, ένας Σέρβο και έναν Κροάτη. Ο Βόσνιος και Κροάτης θα εκλέγονται από την ομοσπονδία ενώ ο Σέρβος υποψήφιος να εκλέγεται από τη Σερβία. Από την άλλη αναφέρεται ότι στις εκλογές δεν θα υπάρχει ο δεύτερος γύρος διότι αυτό θα αποτελεί την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Για να αποφασιστεί κάτι στη Βουλή χρειάζεται κάθε οντότητα στη Βουλή σε κάποιο ποσοστό να ψηφίσει υπέρ αυτής της απόφασης. Για το λόγο αυτό στη Βουλή στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη υπάρχουν διαφορά θέματα που δεν μπορούν να ψηφιστούν επειδή υπάρχουν βουλευτές από διαφορετικά έθνη. Στην πρακτική ο σχετικός μηχανισμός αποσκοπεί την προστασία των συλλογικών δικαιωμάτων των τριών εθνών, Βοσνίων, Σέρβων και Κροατών. Αλλά ο σχετικός μηχανισμός δεν αναφέρεται ξεκάθαρα στο σύνταγμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Όλες οι συνταγματικές ρυθμίσεις δεν συμπεριλαμβάνουν τους υπόλοιπους πολίτες που δεν είναι Βόσνιοι, Κροάτες ή Σέρβοι. Έτσι ο Dervo Seydiç, καταγωγής Ρομά και ο Jakob Finci εκπρόσωπος της εβραϊκής μειονότητας το 2006 το θέμα μετέφεραν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επειδή το σύνταγμα της χώρας δεν επιτρέπει την υποψηφιότητα στους ίδιους για να γίνουν πρόεδροι της χώρας τους. Το δικαστήριο το 2010 αποφάσισε υπέρ αυτών και ζήτησε την αλλαγή στο σύνταγμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Αλλά μέχρι στιγμής δεν πάρθηκε καμιά απόφαση σύμφωνα με το σχετικό θέμα. Οι Κροάτες προσπάθησαν να επωφεληθούν από αυτό το θέμα των σχετικών ανθρώπων και να αποκτήσουν περισσότερες αλλαγές υπέρ τους. Οι Κροάτες επωφελούμενοι από την υπόθεση του Seydiç και Finci προσπάθησαν για να αποκτήσουν διάφορες αλλαγές υπέρ τους. Παρόμοιες προσπάθειες υπήρχαν από τους Κροάτες που ετοίμασαν το νομοσχέδιο όπου προβλεπόταν αλλαγές στον εκλογικό νόμο στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Ο σκοπός είναι με τις ψήφους των Βοσνίων να παρεμποδιστεί η εκλογή των Κροατών υποψηφίων. Η πρόταση είναι για παράδειγμα η εκλογή των Βοσνίων υποψηφίων να γίνεται μόνο με τις ψήφους των Βοσνίων. Με τη μέθοδο αυτή δεν θα έχουν ευκαιρία οι υποψήφιοι των μειονοτήτων. Το νέο νομοσχέδιο θα προκαλέσει παραβιάσεις νέων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Βοσνιακό-Κροατική Ομοσπονδία αποτελείται από 10 καντόνια και εάν τεθεί σε ισχύ το νομοσχέδιο που προτείναν οι Κροάτες δεν θα μπορέσουν οι Βόσνιοι ή οι Κροάτες οι οποίοι ζουν στο καντόνι του Σεράγεβου να εκλεχτούν στη Βουλή. Οι Βόσνιοι για αυτό το λόγο προσπαθούν να μπλοκάρουν το νομοσχέδιο στον εκλογικό νόμο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Το νομοσχέδιο στο συνταγματικό δικαστήριο συνεχίζει να βρίσκεται σε μια ατμόσφαιρα αβεβαιότητας. Αλλά οι εξελίξεις απέδειξαν ότι θα συνεχίσει η ένταση και στις εκλογές το 2018.


Λέξεις-κλειδιά: Βαλκάνια

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ