Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-11)

Ο διασυνοριακός αγώνας της Τουρκίας κατά της τρομοκρατίας

Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-11)

του Τζαν Ατζούν*

 

Στο πλαίσιο της Επιχείρησης Κλαδί Ελιάς, απελευθερώθηκαν από τρομοκράτες της YPG οι περιοχές του Αφρίν που συνορεύουν με την Τουρκία και έπειτα μέσα σε μία εβδομάδα καθαρίστηκαν από τρομοκρατικά στοιχεία οι κατοικημένες περιοχές Τζιντερές, Ράτζο, Σέιχ Χαντίντ και Σεράν. Καθαρίστηκε η γραμμή των συνόρων της Τουρκίας και εμποδίστηκε η πραγματοποίηση επιθέσεων από την YPG με όλμους και πυραύλους μικρού βεληνεκούς εντός των συνόρων της Τουρκίας, εξασφαλίζοντας ένα σημαντικό κέρδος από άποψη της εθνικής ασφάλειας της Τουρκίας. Με αυτό τον τρόπο έπαψαν και οι επιθέσεις που προέρχονταν από το Αφρίν εναντίον του Ρεϊχάνλι και του Κίλις.

 

Με την κατάληψη της περιοχής των συνόρων, εμποδίστηκε και η προσπάθεια της YPG/PKK να εισχωρήσει στα όρη Άμανος. Ως γνωστόν η YPG/PKK χρησιμοποιούσε την οροσειρά Άμανος για την μεταφορά όπλων και τρομοκρατών από το Αφρίν στο Χάταϊ. Εντός των συνόρων της Τουρκίας άλλωστε, κατασχέθηκαν πολλά οπλικά συστήματα που έδωσαν οι ΗΠΑ στην YPG. Αλλά για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας, δεν αρκεί μόνο η ασφάλεια των συνόρων αλλά πρέπει παράλληλα να αφαιρεθεί και το πεδίο κυριαρχίας και οι χρηματικοί και ανθρώπινοι πόροι της PKK. Η Τουρκία απέδειξε με την Επιχείρηση Κλαδί Ελιάς και την Επιχείρηση Ασπίδα του Ευφράτη ότι δεν θα επιτρέψει ζώνη τρομοκρατίας κατά μήκος των συνόρων της.

 

Στο πλαίσιο της Επιχείρησης Κλαδί Ελιάς, το Αφρίν τέθηκε ουσιαστικά υπό πολιορκία. Ωστόσο οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις και οι δυνάμεις του Ελεύθερου Συριακού Στρατού δεν έχουν ακόμα ξεκινήσει μια επίθεση εναντίον της πόλης. Τα μέλη της YPG προσπαθούν να χρησιμοποιούν τους αμάχους ως ασπίδα και να εμποδίσουν την έξοδο τους από την πόλη. Οι εικόνες που κατέγραψαν τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη δείχνουν ότι οι άμαχοι που προσπαθούν να βγουν από το Αφρίν σε μορφή κονβόι, εμποδίζονται από μέλη της YPG. Οι άμαχοι στο Αφρίν θέλουν να φύγουν σε περιοχές που έχουν καθαρίσει οι ΤΕΔ και ο ΕΣΣ από τρομοκρατικά στοιχεία αλλά η YPG/PKK τους εμποδίζει. Το γεγονός ότι οι ΤΕΔ και ο ΕΣΣ επιδεικνύουν ευαισθησία για τους αμάχους, καθυστερεί την έναρξη της επιχείρησης στο κέντρο του Αφρίν.

 

Ενώ συνεχίζεται η Επιχείρηση Κλαδί Ελιάς, η Τουρκία ετοιμάζεται για νέα βήματα προκειμένου να καθαρίσει τα νότια σύνορά της από τρομοκρατικά στοιχεία. Από την μια διεξάγει συνομιλίες με τις ΗΠΑ για την Μανμπίτζ στα δυτικά του Ευφράτη και από την άλλη με την κεντρική κυβέρνηση του Ιράκ για τα τρομοκρατικά στοιχεία σε αυτή την χώρα.

 

Όταν οι ΗΠΑ κατέλαβαν τη Μανμπίτζ με τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις υπό την κυριαρχία της YPG, είχαν υποσχεθεί ότι μετά την απελευθέρωση της πόλης από την ΝΤΑΕΣ οι YPG θα αποσύρονταν στα ανατολικά του Ευφράτη και πως η περιοχή της Μανμπίτζ θα ελεγχόταν από αραβικά στοιχεία. Η Τουρκία δέχθηκε αυτή την πρόταση της Αμερικής για να καθαριστεί η περιοχή από την ΝΤΑΕΣ. Άλλωστε μετά την επιχείρηση στη Μανμπίτζ, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν αναφέρει ότι η YPG εγκατέλειψε την περιοχή. Αλλά η Τουρκία έλεγε πως αυτοί οι ισχυρισμοί δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Αποδείχθηκε ότι δεν αλήθευαν στην Επιχείρηση Ασπίδα του Ευφράτη όταν μέλη της YPG επιτέθηκαν στις ΤΕΔ και δυνάμεις του ΕΣΣ. Η Τουρκία είναι αποφασισμένη να καθαρίσει και την περιοχή Μανμπίτζ από την YPG μετά την Επιχείρηση Κλαδί Ελιάς.

 

Μετά την αποφασιστική στάση της Τουρκίας, πραγματοποιήθηκαν επαφές υψηλού επιπέδου με την Αμερική και αποφασίστηκε η σύσταση ομάδων εργασίας. Στις ομάδες εργασίας θα εξεταστούν τρόποι εξάλειψης των προβλημάτων μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας και θα γίνουν βήματα για την ενίσχυση της συνεργασίας. Από την άποψη δε της Μανμπίτζ σχεδιάζεται η απομάκρυνση της YPG από την περιοχή και η δημιουργία κοινής παρουσίας Τούρκων και Αμερικανών στρατιωτών. Σύμφωνα με αυτό, οι Τούρκοι στρατιώτες και οι Αμερικανοί στρατιώτες θα εξασφαλίσουν από κοινού την ασφάλεια στη Μανμπίτζ. Η Τουρκία επιθυμεί να συμφωνήσει με την Αμερική και να βρει μια λύση μετά την Επιχείρηση Κλαδί Ελιάς μέχρι μια ενδεχόμενη επιδρομή στη Μανμπίτζ. Από την άποψη των ΗΠΑ πάλι, ο πιο λογικός δρόμος είναι να συμφωνήσουν με την Τουρκία για μια λύση για την Μανμπίτζ και να καθαριστεί η περιοχή από τρομοκρατικά στοιχεία. Η Τουρκία πάντως είναι αποφασισμένη με όποιο τίμημα να καθαρίσει τη Μανμπίτζ από την τρομοκρατία.

 

Όσον αφορά τα τρομοκρατικά στοιχεία στο Ιράκ, υφίσταται θέμα κοινής επιχείρησης με την κεντρική κυβέρνηση του Ιράκ. Αναμένεται η επιχείρηση να διεξαχθεί έπειτα από τις εκλογές στο Ιράκ. Επειδή οι ΤΕΔ είναι ικανές να πολεμήσουν σε δύο ξεχωριστά μέτωπα, ακόμα και να μην έχει τελειώσει η Επιχείρηση Κλαδί Ελιάς, η Τουρκία έχει αυτή την στρατιωτική ικανότητα. Η συνήθης παρουσία της PKK στο Ιράκ, είναι στο Ντουχόκ, το Ζαγκρός και το Καντίλ. Αλλά όπως συνέβη στη Συρία, η PKK εκμεταλλεύτηκε την εμφάνιση της ΝΤΑΕΣ και επέκτεινε το πεδίο κυριαρχίας και επιχειρήσεων. Η PKK η οποία συνεχίζει την παρουσία της στην περιοχή Σιντζάρ του Ιράκ και στο όρος Σιντζάρ, παράλληλα χρησιμοποιεί την περιοχή ως σύνδεση μεταξύ του Ιράκ και της Συρίας.

 

Η Τουρκία με τη νέα αντίληψη που έχει υιοθετήσει, αντί να καταπολεμά την τρομοκρατία με άμυνα εντός των συνόρων της, το κάνει καθαρίζοντας την τρομοκρατία στην πηγή της διεξάγοντας διασυνοριακές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Μετά από τον καθαρισμό των περιοχών Τζαραμπλούς, Νταμπίκ και Αλ Μπαμπ της Συρίας από την ΝΤΑΕΣ με την Επιχείρηση Ασπίδα του Ευφράτη, μειώθηκαν οι επιθέσεις της τρομοκρατικής οργάνωσης στην Τουρκία. Μάλιστα θα λέγαμε ότι έχουν τελειώσει κιόλας. Ομοίως, εφόσον καθαριστούν από τρομοκράτες της YPG το Ιράκ και η Μανμπίτζ μετά από την Επιχείρηση Κλαδί Ελιάς, θα μειωθεί η τρομοκρατική δραστηριότητα στο εσωτερικό της Τουρκίας. Η Τουρκία βασικά με τις διασυνοριακές επιχειρήσεις, προστατεύει όχι μόνο την δική της εθνική ασφάλεια αλλά και των γειτονικών χωρών και όλο τον κόσμο από την τρομοκρατική απειλή.

 

*O Τζαν Ατζούν είναι ερευνητής αρθρογράφος - Ίδρυμα Πολιτικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (SETA).



ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ