'' Na Drini ćuprija " LJUBLJANJA 20/2017

U današnjem programu ćemo govoriti o slovenskoj prestolnici Ljubljani.

'' Na Drini ćuprija " LJUBLJANJA 20/2017

                                                                              LJUBLJANA

Ljubljansko polje i Barje večita su raskrsnica puteva između Alpa, Krasa i Panonije ka Jadranu, i dolinom Save u unutrašnjost Balkana, a zapadno prema Italiji. Zato tragovi čoveka sežu unazad oko 5000 godina,smenjuju se po epohama do rimske vojničke i trgovačke Emone, od I do VI veka naše ere, pa dalje do doseljavanja Slovena.

Nemačko ime  Lajbach navodi se 1144. godine, dve godine kasnije slovenačka Luvigana, a ubrzo ovo sadašnje Grad- tvrđava na brdu spominje se 1220. godine. Uništen je 1511. u zemljotresu,pa obnovljen 1848.godine i dograđena kula sa vidikovcem,u posedu Habzburga, pod čijom je  vlašću ostala do kraja prvog svetskog rata. Tokom tih godina grad je bio sedište vojvotstva Kranjska. Turci Ljubljanu  prvi put napadaju 1415.

Od polovine XVI veka Ljubljana je jak centar reformacije sa legendarnim Primožom Trubarom.

Francuzi je prvi put osvajaju 1797. godine i ostaju sve do 1813. god kao središte ilirskih provincija, a slovenački jezik je tada ozakonjen u školama i administraciji.

U Ljubljani je  1821. godine održan Lajbaški kongres , na kom su velike sile rešavale problem nakon Napoleonovih ratova.

Ljubljana u sebi nosi sklad celine – u dopunjavanju starog i novog ,u harmoniji i bez haotičnosti. A teško je stradala u zemljotresu 1895. godine. I konačno nakon raspada Austrougarske, 1918. god u Kraljevini SHS Ljubljana postaje prestolnica Slovenije.

1941.godine Ljubljanu su okupirale snage fašističke Italije sa 32 km bodljikave žice oko grada.

1943. god nacistička Nemačka je zamenila Italiju, a Ljubljana je oslobođena maja 1945. godine.

ZELENA PRESTOLNICA 2016. GODINE.

Ljubljana je 2016. god proglašena kao najzelenija prestolnica Evrope.

Kao kulturna metropola, u Ljubljani se nalaze Narodna galerija Slovenije, pa čak ima i kao kuriozitet i centar KONTRAKULTURE u Metelkovoj ulici.

 Što se tiče obrazovanja još davne 1693 .god u Ljubljani je osnovano Učeno društvo, preteča današnjoj Akademiji nauka i umetnosti.

ARHITEKTURA

Pomenimo samo arhitektonske dragulje Biskupsku palatu iz 1512. god,pa Stišku katedralu iz 1629. god itd, sa mnoštvom čarobnih parkova, bašti i fontana jednom rečju.I sama Ljubljana je jedan unikatni dragulj u očima turista i putopisaca.  

  Prema podacima o popisu od 01. januara 2011. godine glavni grad Republike Slovenije- Ljubljana ima 270 000 stanovnika.Grad se nalazi u centralnom delu Slovenije, u takozvanoj ljubljanskoj kotlini,između Alpa i Jadranskog mora,na reci Ljubljanici, približno 10 km od ušća u reku Savu.

Naravno, Ljubljana je kulturni,naučni,politički i administrativni centar Slovenije. Grad je podeljen u nekoliko kvartova,bivših opština, od koje su najveće Šiška, Bežigrad,Vič, Moste- Polje i Centar. A Ljubljanski zmaj je zaštitni znak gospodskog grada Ljubljane.

IME

Istoričari se ne slažu o izvoru imena Ljubljana. Po mišljenju nekih izvor treba tražiti u reči ljubljena,drugi smatraju da je u pitanju staro božanstvo Laburus, treći tvrde da je reč došla iz latinskog izraza za reku koja poplavljuje- alviana, neki pak misle da potiče od nemačkog Laibach-mlečni potok.

Ljubljana se nalazi na 46,03 stepena CGŠ,IGD, blizu ušća reke Ljubljanice u Savu na prosečnoj nadmorskoj  visini od 288 m. Prosečna temperatura varira od 0 stepeni Celzijusovih u decembru i 21,9 stepeni Celzijusovih u julu. Prosečna količina padavina u godini je 1355 mm.

 

 



Povezane vesti