MAUAJI KATIKA SHULE NCHINI MAREKANI

Kutoka Chuo kikuu cha Ankara Yildirim Beyazit kitengo cha sayansi za Siasa Dr.Kudret BÜLBÜL amefanya tathmini ya mada yetu

MAUAJI KATIKA SHULE NCHINI MAREKANI

MAUAJI KATIKA SHULE NCHINI MAREKANI

Mwendo umeanza ni mdogo mdogo ambapo watu wamekusanyika kutoka sehemu tofauti wakiandamana na sasa wimbi lao linaonekana kusambaa duniani kwa haraka sana.Tunatembea kwa ajili ya maisha yetu(March for our lives ) ni maandamano yaliyofanyika Jumamosi mjini Washington  DC kutokana na mauaji yaliyotokea katika shule.Maandamano hayo yamehudhuriwa na maelfu ya watu wengi wao wakiwa ni vijana.Mwanafunzi mmoja alikuwa amebebelea bango lililosema ,”Siwezi hata kupeleka siagi ya karanga shule,hatutaki bunduki”.Bango hilo liliwavutia watu wengi.

Mauaji mashuleni

Mauaji ya shule nchini Marekani yanaonekana kuzidi. Watoto, familia, na watu wenye hekima wanastahili kuchukua hatua dhidi ya mauaji hayo na wamekuwa wakikusanyika kuchukua tahadhari. Florida, Februari 1818, watoto 17 / wanafunzi waliuawa katika mashambulizi ya shule. Wanafunzi 26 waliuawa huko Connelando mwaka 2012, na wanafunzi 32 waliuawa mwaka 2007 huko Virginia.

Marekani, maelfu ya watoto huuawa kila mwaka katika mashambulizi ya silaha, kuanzia vifo 5 kwa siku hadi vifo 19 kwenye mtandao. Pia inaonyesha kuwa mashambulizi ya shule nchini Marekani ni zaidi kwa mara mbili duniani.

Mauaji Kiujumla

Mauaji ya shule huko Marekani yanaweza kuonekana kuwa sehemu ndogo ya mashambulizi ya silaha yaliyoenea katika ngazi tofauti nchini. Kuna aina nne za mauaji ya silaha: mashambulizi ya silaha na migogoro, ajali za silaha, kujiua, mashambulizi ya watu wengi. Hivi sasa, watu 92 wanapoteza maisha yao nchini Marekani kila siku kutokana na shambulio la silaha. Tangu 1970 zaidi ya watu milioni 1.5 wamepoteza maisha kutokana na mashambulizi,idadi inayozidi hata watu waliopoteza maisha katika vita nchini Marekani. Wanafunzi 58 walipoteza maisha huko Nevada mwaka 2017 na wanafunzi 49 huko Florida mnamo 2016.

Uuaji wa halaiki umeeleza kwa kiasi kikubwa ukweli kwamba jamii ya Marekani ina silaha nyingi. Wamarekani wanatengeneza asilimia 4.4 ya wakazi duniani, lakini wakati huohuo 42% ya silaha za kila mtu binafsi. 31% ya mashambulizi makubwa duniani hutokea nchini Marekani. Yemen ni nchi yenye silaha nyingi kwa kila mtu baada ya Marekani.

Kiwango cha jumla cha uhalifu

Kiwango cha usindikaji wa makosa ya jumla nchini Marekani pia ni kikubwa sana ikilinganishwa na data ya dunia. Kulingana na takwimuza Shirika la Upelelezi (FBI), makosa ya uhalifu  1 milioni 195 elfu 704 yamefanyika mwaka 2016 nchini Marekani. Watu elfu 156 696 waliuawa. Asilimia 71.5 ya mauaji hayo yalifanywa na silaha. idadi ya watu waliouawa na polisi mwaka 2016 ni elfu 152.Kati ya nchi zenye msakosa mengi ya ubakaji duniani,moja wapo ni  Marekani. Katika mwaka uliopita, kesi 90,185 za ubakaji zimeshuhudiwa nchini. Imeelezwa kuwa asilimia 62 ya wale waliokamatwa wana umri wa miaka 18, asilimia 29 yao ni umri wa miaka 11. (Http://www.milliyet.com.tr/abd-nin-korkunc-suc-istatistikleri-istanbul-yerelhaber-2501762/)

Mauaji dhidi ya uhuru?

Ingawa vyombo vya habari havioni sana, kiwango cha uhalifu ni cha kutisha kweli. Lakini hebu turudi kwenye mauaji ya shule kulingana na mada yetu. Tunapoangalia mjadala nchini Marekani katika suala la shule na mauaji ya jumla, mjadala ni kawaida kufanyika katika mazingira ya uhuru wa kikatiba wa kubeba silaha. Inasemekana kwamba uhuru wa kumiliki silaha ni mojawapo ya haki za msingi na zisizobadilika zilizotolewa na Katiba ya Marekani na Wamarekani.

Marekani ni jiografia isiyo na mwisho. Historia pia imejaa migogoro kati yao na Indians,na wao wenyewe. Kwa sababu hii, uhuru wa kumiliki silaha katika nchi hiyo unaweza kuwa mjadala wa kutosha. Hata hivyo, kufanyika kwa mjadala huo katika mazingira ya katiba yenye kuruhusu umiliki wa silaha ni jambo la jabu kwa jamii nje ya Marekani.

. Kwa sababu ugomvi una vipimo vingi. Katika nchi amabayo malefu ya watu hupoteza maisha kila mwaka,ni jambo la kejeli kufanya mjadala huo katika mazigira yenye  katiba inayoruhusu umiliki wa silaha.

. Hata hivyo, tumeona pia mapendekezo yasiyo ya kawaida kama vile ya Rais Trump nchini Marekani ambapo alipendekeza kwa walimu kumiliki silaha. Cha kushangaza pendekezo hilo Florida,lilipitishwa na serikali. Ni vipi mnatoa ruhusa ya walimu kumiliki silaha katika jamii amabayo maelfu ya wanafunziwamekuwa wakipoteza maisha kutokana na mashambulizi ya silaha mashuleni?

Je,walimu watapewa silaha zenye ubora zaidi ili kuzuia wanafunzi kushambuliana mashuleni?.Utawezaje kutatua suala hilo kwa kuwaruhusu walimu kumiliki silaha ambapo tayari nchi nzima inaonekana ina umiliki wa siala hizo?.

Endapo wanafunzi wakipata silaha zenye ubora zaidi kuliko walimu,je walimu watapewa silaha za nyuklia?

Je, Marekani inafikiri kuwa jamii za kijeshi ambazo inazitumia dhidi ya nchi fulani katika nyanja za kimataifa pia ni miongoni mwa walimu na wanafunzi nchini humo?.Jambo hili halieleweki.

Nini cha kufanya?

Kama mwandishi wa Kihispania Ortega Gasset alivyosema, ustaarabu wa vifaa ni suala gumu. Maendeleo yanazaa hatari. Ni muhimu kuondoa mazungumzo ya shule na mauaji ya jumla kutoka kwa mhimili wa uzuilizi wa uhuru na / au silaha.Kuna mambo mengine zaidi ya haya.Mfano baadhi ya wauaji hurusha katika mitandao ya kijamii nini watakachofanya,jinsi gani watafanya.Katika mazingira kama haya,uchambuzi tofauti unahitajika.

Katika hali kama hii,maelezo ya mwandishi wa Marekani Adam Lankford ni muhimu sana.

Lankford amezungumzia sana mauaji ya wingi ,utamaduni wa silaha za Marekani na kwamba mafunzo ya wanafunzi ni ya ajabu, kwamba wanaweza kupata chochote kile wanachokitaka. Hasa, vijana katika familia ambao hawajakua  wanaweza kujitahidi kujionyesha kupitia aina hii ya utamaduni wenye kuchochea. Mauaji ya halaiki  nchini Marekani,  husababisha vifo zaidi kuliko vifo vinayosababishwa na ugaidi nchi nyingine,au ahata vita na nchi nyingine.Mauji hayo hayahusiani tu na umiliki wa sialaha au katiba nchini humo.

 Ili kuelezea mauaji ya watu wengi nchini Marekani, kuna haja ya uchambuzi kutoka kwa mtazamo wa kijamii, kisaikolojia, mafunzo, pathology, elimu, utamaduni, ustaarabu. Mahitaji ya kiroho ili kuimarisha jamii ambayo imefikia hali mbaya lazima iongezwe katika uchambuzi huu. Pia ni lazima kabisa kwamba watu wa nchi inayozidi kuwa na ukatili ulimwenguni wanahitaji uhalali mdogo ndani ya nchi. Jambo lingine ambalo linahitaji kuchunguzwa ni kwa nini jamii ya Marekani inahitaji kuwa na silaha ili isiweze kulinganishwa na wengine duniani? Je! Huu ni mfano wa mgogoro wa kibinadamu na usalama wa kijamii?.Ni matumaini yangu kuwa maandamano dhidi ya umiliki wa siala nchini Marekani yatafanikiwa kwani haki ya kuishi ni muhimu kuliko kitu chochote kile.

Kutoka Chuo  Kikuu cha Ankara Yildirim Beyazit kitengo cha Sayansi za Siasa Dr Kudret BÜLBÜL alipendekeza tathmini ya suala hilo.



Habari Zinazohusiana