chetel metbuatlirida bu hepte 14.05.2014

chetel metbuatlirida bu hepte 14.05.2014


türkiye awazi radiyosi xewiri: manisaning soma nahiyeside yüz bergen pajie pütkül türkiye xelqini azab we qayghu - hesret déngizigha gherq qildi.
manisaning soma nahiyesidiki bir kömür kanda yüz bergen ot apitide 200 din artuq kishi hayatidin ayrildi, onlarche kishi yarilandi.
izdesh - qutquzush etretlirining kömür kanda qapsilip qalghanlarni qutquzush xizmiti üzlüksiz dawamlashmaqta. pajiedin kéyin türkiyede 3 künlük milliy matem élan qilindi.
manisada yüz bergen kömür kan weqesi xelqara metbuatlardinmu keng orun aldi.
weqedin kéyinki özgirishlerni xelqaraliq xewer agéntliqliri neq meydandin waqti - waqtida xewer qildi.
«‹ CNN International › téléwiziye qanili» xewiride, énérgiye we tebiiy bayliqlar ministiri taner yildizning bayanatliri bilen manisaning soma nahiyesini körsitidighan xertige orun ajratti.
engiliyening «‹ BBC› qanili» mu türkiyediki kömür kan weqesini «awat xewerler» teriqiside xewer qildi.
xewerde, «keng kölemlik izdesh - qutquzush paaliyetlirige qarimay hazirmu köp sandiki kömür kan ishchisi yerning astida» déyildi.
ereb we ingiliz tillirida tarqitish béridighan «‹ eljezire› téléwiziye qanili» bolsa, weqe tüpeyli bash ministir rejep tayyip erdoghanning albaniye ziyaritini bikar qilghanliqini, ölgüchilerning sanining éship kétishidin endishe qiliniwatqanliqini eskertti.
ölümlerning bolupmu karbon chala oksidliq zeherlinishtin kélip chiqqanliqini eskertken qanal, énérgiye we tebiiy bayliqlar ministiri taner yildizning «zaman bizge qarshi ilgirilewatidu» teriqisidiki sözini tekitlidi.
somadiki kömür kan weqesini rusiye agéntliqlirimu «awat xewerler» teriqiside élan qildi.
dairilerning resmiy bayanatlirigha asaslinip bérilgen xewerlerde, weqening tok kashilisi tüpeyli kélip chiqqanliqi, kömür kanda qapsilip qalghan yüzlerche kishini qutquzush üchün nahayiti zor tirishchanliq körsitiliwatqanliqi eskertildi.
bélgiye axbarat wastilirimu soma weqesige keng orun ajratti.
«‹ DeMorgen › géziti», kömür kandiki partlashtin kéyin izdesh - qutquzush paaliyetliri jeryanida tartilghan bir fotu - süret arqiliq élan qilghan xewirini «türkiye matemde» serlewhiside xewer qildi.
bélgiyede firansuz tilida chiqidighan «‹ lö libr› géziti» bilen «‹ lö suar› géziti» bolsa, ölüp ketkenlerning sanining barghanséri köpiyiwatqanliqi qeyt qilindi.
firansiye axbarat wastilirimu soma weqesige keng orun ajratti.
«‹Le Monde › géziti», kömür kan weqesige munasiwetlik özgirishlerni neq meydandin xewer qildi. gézitning intérnét tor bétide «awat xewerler» üzlüksiz yéngilanmaqta. gézit, énérgiye we tebiiy bayliqlar ministiri taner yildizning bayanatlirigha orun ajritish bilen bir waqitta, «yerning astida qalghanlarning yashash ümidliri azaymaqta» serlewhisini ishletti.
«‹ Le Figaro › géziti», 3 künlük matem élanini «awat xewerler» teriqiside «türkiyediki kömür kan weqeside 200 din artuq kishi hayatidin ayrildi» serlewhisi astida berdi.
«‹Le Parisien › géziti» ning témisi, «kömür kanda yüz bergen partlash türkiyeni zilzilige keltürdi» idi.
awistraliye téléwiziye qanalliri bilen axbarat wastilirimu soma weqesige munasiwetlik özgirishlerni «awat xewerler» teriqiside élan qildi. xewerlerde, türkiyede élan qilinghan 3 künlük matem we hökümet teripidin weqening jawabkarlirining tépilishi üchün ishqa kirishtürülgen tekshürüshke orun bérildi.
türkiye - ezerbeyjan - giruziye üch terep ali derijilik rehberler yighini ötküzüldi.
yighindin kéyin ötküzülgen qoshma axbarat élan qilish yighinida, jumhur reis abdullah gül rayonda tinchliq we muqimliqning xelqara pirinsiplargha asasen ishqa ashurulushining zörürlükini tekitlep, «giruziye bilen ezerbeyjanning zémin pütünlüki we igilik hoquqi nahayiti zor ehmiyetke ige. jümlidin bizning xelqaraliq pirinsiplarni qollaydighanliqimizni yene bir qétim eskertip ötimen» dédi.
giruziyede chiqidighan «‹ Pirveli News › géziti», jumhur reis abdullah gülning axbarat élan qilish yighinida qilghan, «üch dölet otturisidiki bu semimiy munasiwetler rayonni nahayiti muhim bir sélinma merkizige aylanduridu. rayonning küchi barghanséri zoriyidu» teriqisidiki sözlirini neqil keltürdi. gézit, jumhur reis abdullah gülning nutiqida, ukraina kirizisi toghriliqmu toxtilip, özgirishlerning rayonning bixeterlikige selbiy tesir körsitiwatqanliqini éytqanliqini qeyt qildi. gézitning xewiride, abdullah gülning, «bu kirizisning xelqaraliq ölchemlerge asasen, döletning zémin pütünlüki chiqish nuqta qilinghan halda siyasiy yollar arqiliq hel qilinishi nahayiti muhim» dégen sözliri neqil keltürüldi.
islam hemkarliq teshkilati iqtisad - soda hemkarliq daimiy komitétining 30 - nöwetlik közitish yighini enqerede ishqa ashuruldi.
türkiye tereqqiyat ishliri ministiri jewdet yilmaz yighinda échilish nutiqi sözlidi.
iranning resmiy xewer agéntliqi « IRNA», yilmazning nutiqida, islam hemkarliq teshkilatigha eza döletler ara soda kélishimining derhal ijra qilinishqa bashlinishini ümid qilidighanliqini éytqanliqini xewer qildi. xewerde, islam döletliri ara sodining yenimu tereqqiy qildurulushining zörürlükini tekitligen yilmazning, «bu muhim layihening derhal küchke ige qilinishi üchün kélishimge terep döletlerni mesuliyetlirini ada qilishqa teklip qilimen» dégen sözlirini neqil keltürdi.
agéntliq, islam hemkarliq teshkilatining eza döletlerning 2013 - yili iqtisadiy jehettin % 4.3 tereqqiy qilghanliqini, 2014 - yili étibari bilen 4.6 tereqqiy qilishining mölcherliniwatqanliqini eskertken yilmazning, «aldimizdiki mezgilde islam hemkarliq teshkilatigha eza döletlermu orun alghan tereqqiy qiliwatqan döletlerning sirtqi tengpungluqlirini tüzitish meqsitide qurulmiliq islahatlarni ishqa ashurushi nahayiti zor ehmiyetke ige» dégenlikini yazdi.
dölet mudapiesi sanaiti ijraiye komitéti, ötken hepte bash ministir rejep tayyip erdoghan riyasetchilikide yighin chaqirdi.
2 yérim saet dawamlashqan yighindin kéyin élinghan qararlar élan qilindi.
«‹ Reuters› xewer agéntliqi», dölet mudapiesi sanaiti orgini teripidin élan qilinghan yazma bayanatta, türkiyening ikki dane F-35 tipliq urush ayropilani sétiwélishni qarar qilghanliqini yazdi.
agéntliqning xewiride, kéler yili bashlinishi mölcherliniwatqan 100 dane F-35 tipliq urush ayropilan sétiwélishning türkiyening ilgiri élan qilghan tunji pilani ikenliki tekitlendi.


خەتكۈچ:

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر