• Video galereya

Kun tahlili 06- qism

PKKning Suriya qanoti bo’lgan YPG  Suriyada   hukmron bo’lgan soha faqatgina Turkiyaning milliy xavfsizligini xavfga solmoqda.

Kun tahlili 06- qism

            Turkiya 30 yildan oshiq bir muddatdir terrorizm bilan qarorli ravishda kurashib kelmoqda.  Bu jarayonda PKK terror tashkiloti hujumlari natijasida minglab  hamyurtimiz   qurbon bo’lar ekan, moddiy ma’naviy jihatdan  jiddiy  ravishda ziyonga  sabab bo’ldi. Faqat oxirgi yillarda Turkiyaning PKKga qarshi  davom ettirgan kurashiga qo’shimcha ravishda  Iroq va Suriyada sodir bo’lgan inqirozdan foydalangan DEAShning poyda bo’lishi va Turkiyada ham hujumlar uyushhtirishga   boshlashi yangi bir muammo sifatida o’rtaga tashlandi. Bu vaziyat Turkiyaning PKK bilan birgalikda DEAShga  qarshi ham faol bir kurash boshlatishiga sabab bo’ldi. Turk xavfsizlik kuchlari Turkiya bo’ylab DEASh va PKKga qarshi yutuqkli operatsiyalar amalga oshirib  terror tashkilotini minimal qilishni bajardi. Suriyada davom etgan hokimiyat bo’shligi  va urush sababi bilan o’zlariga logistik baza va xavfsiz hudud tuzgan DEASh va PKK terror  tashkilotidan kelgan tahdidlar uchun Suriyada davom etgan hokimiyat bo’shligi va urush sababli Turkiya chegarasidan tashqari harbiy operatsiyalar amalga oshirmoq majburiyatida qoldi. Firot qalqoni harakati bilan DEASh tahdidini  bartaraf qilgan Turkiya, Zaytun novdasi deb nomlangan harbiy operatsiya bilan PKKning Suriya qanoti  bo’lgan  YPGga qarshi muhim bir qadam tashladi . Afrin hududini yillardan beri nazoratda tutgan YPG terror tashkiloti,Turkiyaning milliy xavfsizlik jihatidan muhim bir tahdid tashkil etmoqda. Amanos tog’lari orqali Turkiyaga   kirib kelgan terroristlar uchun  bir  sizish yo’li deb hisoblagan  Afrin mintaqasi va YPG unsurlari, Turkiya uchun milliy bir tahdid tashkil etmoqda edi. Holbuki Suriyadan Turkiyaga sizgan ko’plab qurol  turlari   va terrorist operatsiyasida doirasida  xavfsizlik kuchlari tomonidan qo’lga olindi. YPGning  Afrindagi mavjudiyati ayni zamonda PKKga  partizan tayyorlash uchun inson manbai holiga kelgan vaziyatda. Bundan tashqari Afrindagi YPG partizanlari xalqaro propagandalari bilan  Turkiyada  hamda chet elda ko’plab muhitni Turkiyaning zidiga gich-gichlab PKK terror tashkilotiga   propaganda jihatidan  himoya  qilib kelmoqda. YPG ayniqsa Kilis va Reyhanliga qarata amalga oshirayotgan  hujumlarida ko’plab tinch aholining  o’limiga   sabab bo’lgan. Zaytun novdasi harbiy operatsiyasi  yutuqli bir shaklda natijalanishi Turkiya uchun  bu mintaqada chegara xavfsizligi jihatidan   katta ahamiyat  kasb etmoqda. Afrindagi terror tashkilotining bartaraf qilinishi ayni zamonda PKKning janub tomonidagi hujumlaridan Iroqda va  o’rta yer dengizga borgan terror koridorini tuzish xayoliga to’siq bo’ldi  ma’nosidadir.

PKKning Suriya qanoti bo’lgan YPG  Suriyada   hukmron bo’lgan soha faqatgina Turkiyaning milliy xavfsizligini xavfga solmoqda. Ayni zamonda Suriyaning tuproq yaxlitligi uchun ham  katta xavf tashkil etmoqda. Holbuki YPGga  qarashli bo’lgan KJKning  so’zda ma’muriyati  Suriya, Iroq va Turkiyaning tuproqlarini o’z ichiga olgan “ Kurdiston” xayolidan  voz kechgani yo’q . Holbuki Afrinda YPGdan qo’lga kiritilgan mintaqalardagi so’zda shahar hokimliklarida  va boshqa yerlarda  mazkur xaritani  ko’rish mumkin. YPG o’z hokimiyati ostida bo’lgan mintaqalarda so’zda Shimoliy Suriya federal hududini e’lon qilgan va soxta saylovlari  ham   bo’lib o’tgan.

Boshqa tomondan Turkiyaning Zaytun novdasi deb nomlangan harbiy operatsiyasi bilan  Afrinni YPG tashkilotidan tozalab Afrin hududidagi mahalliy xalqni terror hokimiyatidan qutqarishni asosiy  maqsad qilib olmoqda. Ma’lum bo’lganidek Afrindagi aholining  ko’pchiligi  Suriyalik Kurdlardan  tashkil topmoqda. Ko’plab Kurd YPGning zulmidan qochib Turkiya, Iroq yoki Yevropa o’lkalaridan boshpana  so’rab bu  yerlarda yashamoqda. Faqatgina Turkiyada YPGdan qochib kelgan  300 ming nafar  Suriyalik kurd istiqomat qilmoqda. Afrinda yashagan va qochmoqchi bo’lgan Suriyalik Kurdlar YPG tomonidan to’sqinlik qilinmoqda  va zo‘ravonlik bilan  bu yerda to’xtatilmoqda. Turkiya, Suriyaliklardan tashkil topgan milliy qo’shin bilan birgalikda Afrinni YPG unsurlaridan tozalab Afrin  xalqini qutqarishni maqsad qilib olmoqda. Turkiyaning Afrinda  tarqat bildiruvda  esa “Afrin Afrinliklarningdir” deb yozilgan  ushbu bildiruvda  esa  Turkiyaning niyatini  ma’lum qilmoqda.  Zaytun novdasi deb nomlangan harbiy operatsiya Turkiya jihatidan ko’plab  natijasi bo’lgan  bir harbiy harakatdir. Turkiya Suriyaliklardan tashkil topgan milliy qo’shin kuchlari bilan  barobar  Afrinni YPG partizanlaridan tozalash niyatid. Suriyaning tuproq yaxlitligini  himoya qilib Suriyalik Kurdlarni YPGning zulmidan qutqaradi. AEASh Turkiya chegarasidan tozalagandan  so’ngra, Turkiya ichidagi DEASh terror hujumlarida ko’rilgan kamayish, ayni zamonda YPGning Turkiya chegarasidan tozalangan keyin natijalari esa  aniq ko’rila boshlaydi.

Zaytun novdasi deb nomlangan harbiy operatsiya bir domino ta’siri  yaratib PKK/ YPGni boshqa hududlarda ham jiddiy ravishda zaif holga keltiradi. Menbich, Haseki, Rakka va Deyrizorda terror tashkiloti tomonidan qo’rqitilib kelgan  mintaqa xalqi endi  isyon qilishga boshladi. Menbichda xalq isyon qilgan vaziyatdalar . Terrorni himoya qilib kelgan  AQSh kabi o’lkalar bu  ishning  jiddiy tannarxi bo’lgani va davom ettirish mumkin bo’lmagani borasida  bir nuqtaga  qarab borishi esa  juda  oshkor ekanini   ko’ra boshladi .

Dastur muallifi Jan Ajun.

 


Tanlangan kalimalar: Zaytun novdasi , Operatsiya , Aftin , Kun tahlili

Aloqador xabarlar